“กรงนกใหญ่ สวนสัตว์เปิดเขาเขียว” — รอยแห่งพระมหากรุณาธิคุณ แห่งองค์แม่แห่งผืนแผ่นดินไทย
ตลอดระยะเวลากว่าครึ่งศตวรรษที่ผ่านมา องค์การสวนสัตว์แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ได้รับพระมหากรุณาธิคุณอย่างหาที่สุดมิได้ จากสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ผู้ทรงเป็นองค์อุปถัมภ์และทรงมีพระราชหฤทัยแน่วแน่ในการอนุรักษ์ธรรมชาติและสัตว์ป่าของชาติไทย หนึ่งในโครงการสำคัญที่สะท้อนถึงพระราชปณิธานนั้น คือ "กรงนกใหญ่ สวนสัตว์เปิดเขาเขียว” สถานที่ที่เกิดขึ้นจากพระราชดำริและพระมหากรุณาธิคุณ เพื่อให้เป็นแหล่งเรียนรู้และแหล่งอนุรักษ์พันธุ์นกที่สำคัญของประเทศ
จุดเริ่มต้นแห่งพระมหากรุณาธิคุณ
"กรงนกใหญ่” ถูกสร้างขึ้นด้วยวัตถุประสงค์สำคัญ เพื่อเป็นแหล่งรวบรวมและอนุรักษ์พันธุ์นกทั้งในประเทศไทยและจากต่างประเทศ รวมถึงเพื่อให้ประชาชนได้มีโอกาสเข้ามาศึกษา เรียนรู้ และซาบซึ้งในคุณค่าของธรรมชาติอย่างใกล้ชิด ด้วยพระราชดำริอันเปี่ยมด้วยวิสัยทัศน์ สวนสัตว์เปิดเขาเขียวจึงได้รับการพัฒนาให้เป็น "สวนสัตว์เชิงอนุรักษ์” ที่มุ่งเน้นการให้สัตว์อยู่ในสภาพแวดล้อมจำลองใกล้เคียงธรรมชาติที่สุด เพื่อส่งเสริมคุณภาพชีวิตของสัตว์ และปลูกฝังจิตสำนึกแห่งการอนุรักษ์ให้แก่ประชาชน
พระมหากรุณาธิคุณแห่งองค์แม่ของแผ่นดิน
เมื่อวันที่ 29 กรกฎาคม พ.ศ. 2526 สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ (ในขณะนั้น) ทรงมีพระมหากรุณาธิคุณเสด็จพระราชดำเนินมาเป็น องค์ประธานในพิธีเปิดกรงนกใหญ่ ณ สวนสัตว์เปิดเขาเขียว จังหวัดชลบุรี นับเป็นอีกหนึ่งวาระแห่งความปลื้มปีติของพสกนิกรและเจ้าหน้าที่องค์การสวนสัตว์แห่งประเทศไทย ที่ได้มีโอกาสน้อมรับเสด็จในวันประวัติศาสตร์ ซึ่งนับแต่นั้นมา กรงนกใหญ่แห่งนี้ก็กลายเป็นสัญลักษณ์แห่งพระเมตตา และเป็นร่องรอยแห่งพระราชดำริที่ยังคงผลิบานอยู่ท่ามกลางธรรมชาติอันร่มรื่น
พื้นที่แห่งชีวิตและความงดงามของธรรมชาติ
"กรงนกใหญ่” มีพื้นที่กว่า 5 ไร่ ออกแบบให้เป็นระบบนิเวศจำลองขนาดใหญ่ ที่เต็มไปด้วยความเขียวชอุ่มของไม้ป่า มีน้ำตก ลำธาร และสระน้ำจำลอง เพื่อให้บรรยากาศภายในเป็นธรรมชาติที่สุด เปิดโอกาสให้นกหลากหลายชนิดได้อาศัย บินโฉบ และดำรงชีวิตอย่างเป็นอิสระ ที่นี่เป็นแหล่งรวมของนกกว่า 80 ชนิด ทั้งนกพื้นถิ่นและนกจากต่างประเทศ หลายชนิดเป็นนกหายากและใกล้สูญพันธุ์ ซึ่งองค์การสวนสัตว์แห่งประเทศไทย ได้ดำเนินการเพาะขยายพันธุ์และอนุรักษ์อย่างต่อเนื่อง
รอยต่อแห่งความยั่งยืนและพระเมตตา กว่า สี่ทศวรรษ ที่กรงนกใหญ่แห่งนี้เปิดให้บริการ สถานที่แห่งนี้ไม่เพียงเป็นแหล่งท่องเที่ยวเพื่อการเรียนรู้ แต่ยังเป็นศูนย์กลางสำคัญของการ วิจัย อนุรักษ์ และเพาะพันธุ์นกหายากตามแนวพระราชดำริด้านการอนุรักษ์สัตว์ป่าและสิ่งแวดล้อม
ทุกวันนี้ กรงนกใหญ่ยังคงเป็นพื้นที่ที่สะท้อนถึงพระราชปณิธานอันแน่วแน่ของสมเด็จพระพันปีหลวง ผู้ทรงอุทิศพระวรกายและพระสติปัญญาเพื่อการอนุรักษ์ธรรมชาติของแผ่นดินไทยให้คงอยู่สืบไป
