ม้ามังกร

ชีวิตสัตว์โลกฉบับนี้ จะขอนำไปรู้จักสัตว์อีกชนิดหนึ่ง ที่มีความผูกพันกับชีวิตมนุษย์มาก ในการเดินทางในสมัยโบราณ นั้นก็คือ ม้า เมื่อพูดถึงม้าก็นึกไปถึงทหารม้า สงครามในอดีตที่ผ่านมาม้าได้มีบทบาทในการรบ และที่สำคัญเป็นพาหนะในการคมนาคมติดต่อในระยะไกล

ม้าเป็นสัตว์ที่อยู่คู่กับสังคมมนุษย์มาตั้งแต่ยุคก่อนประวัติศาสตร์ ในสมัยโบราณม้าป่าคืออาหารของมนุษย์โบราณ ต่อมามนุษย์ก็ได้นำม้ามาฝึกเพื่อเป็นพาหนะในการคมนาคมและตลอดจนใช้ทำสงคราม ในสมัยโบราณม้าได้มีบทบาทในการทำสงคราม ซึ่งบุคคลที่เด่นสมัยนั้นได้แก่เจงกิสข่านจากมองโกเลีย ได้นำกองทัพม้ามองโกลออกล่าดินแดนและสมบัติไปเกือบทั่วยุโรป และสงครามครูเสดก็เป็นการเผชิญหน้าระหว่างกองทัพของยุโรปกับกองทัพของมุสลิมจากตะวันออกกลาง ระหว่างม้ายุโรปกับม้าอาหรับ ซึ่งมีคนตายจากสงครามนับล้านคน เป็นสงครามยาวนาน ก็จะ ไม่ขอกล่าวถึง (ซึ่งถ้าสนใจก็หาหนังสือประวัติศาสตร์สงครามครูเสดอ่าน)

เมื่อสิ้นสุดสงครามครูเสด ม้าอาหรับกับม้ายุโรปสายเลือดสเปนไดรับการผสมข้ามพันธ์และคัดเลือกจนได้ม้าพันธ์ผสมที่ดีที่สุดในโลก เมื่อถึงยุคการปฏิวัติอุตสาหกรรม เครื่องจักรกลได้เข้าแทนที่แรงงานสัตว์ ม้าจึงได้ลดบทบาทลง รถไฟ รถยนต์เป็นพาหนะที่จำเป็นในการขยายอุตสาหกรรมออกไป และถึงยุคเครื่องบินใช้ในการคมนาคมติดต่อ ม้าจึงกลายเป็นสิ่งล้าสมัย แต่ในยุโรปหรือดินแดนที่ทุรกันดารก็ยังคงใช้ม้าเป็นพาหนะกันอยู่

มื่อหันมามองทวีปอเมริกา ม้าป่า หรือที่เรียกกันว่า มัสแตง (MUSTANG) มีถิ่นอาศัยอยู่ในทวีปอเมริกาเหนือ ทางภาคตะวันตกของสหรัฐอเมริกา ที่ครั้งหนึ่งตำนานแห่งคาวบอยเคยมีชีวิต ม้าป่าเหล่านี้สืบเชื้อสายมาจากม้าที่กองทหารสเปนนำเข้ามาเมื่อช่วงปี คศ. 1500 ในตอนนั้น ม้าพันธุ์ดั้งเดิมของทวีปอเมริกาสูญพันธุ์ไปหมดแล้ว ตั้งแต่ 8,000 - 10,000 ปีก่อน อย่างไรก็ดี ในปี 1993 ได้มีการพบซากม้าโบราณอายุ 25,000 ปีซึ่งมี ชื่อว่า EQUUS LAMBEI ที่เหมืองแร่ในยูคอน จากการตรวจสอบ ได้พบว่า ม้าชนิดนี้ไม่แตกต่างไปจากม้าป่ามัสแตงเลย ดังนั้นอาจกล่าวได้ว่า ม้าป่ามัสแตงกลับมาสู่ถิ่นเดิมของบรรพบุรุษอีกครั้ง (ตามโครงการรักบ้านเกิด)

ในช่วงปี 1800 มีม้าป่าอยู่สามล้านตัวในสหรัฐ แต่การทำปศุสัตว์ที่เฟื่องฟูในช่วงปี 1850 - 1860 ทำให้ม้าป่าจำนวนมากถูกสังหารเพื่อใช้พื้นที่ในการเลี้ยงสัตว์ ในช่วงปี 1861-1870 เกิดสงครามอินเดียนกองทหารสหรัฐสังหารม้าป่าจำนวนมาก เพื่อตัดกำลังพวกอินเดียน เนื่องจากชาวอินเดียนจะนำมาม้าป่ามาเป็นสัตว์เลี้ยงและใช้ออกรบ ....(อ่านต่อ)