บทคัดย่อ การจัดการคอกแมวน้ำเคปเฟอร์ซีลและนกเพนกวินฮัมโบลดท์ ในสวนสัตว์นครราชสีมา
การวิจัย เรื่อง การจัดการคอกแมวน้ำเคปเฟอร์ซีลและนกเพนกวินฮัมโบลด์ในสวนสัตว์นครราชสีมา ได้ทำการศึกษาลักษณะทั่วไปของอาคารแสดงแมวน้ำและนกเพนกวิน ศึกษาการจัดคอก การดูแลสัตว์ การฝึก รวมถึงศึกษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมบางประการในพื้นที่ โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อทราบสถานการณ์ปัจจุบันของการจัดการคอกแมวน้ำและนกเพนกวิน ศึกษาสภาพแวดล้อมบางประการภายในคอกแมวน้ำและนกเพนกวิน และเพื่อนำข้อมูลที่ได้ไปเป็นฐานข้อมูลในการจัดการคอกแมวน้ำและนกเพนกวินในสวนสัตว์นครราชสีมา โดยมีระยะเวลาในการศึกษาวิจัย 1 ปี ผลการศึกษา พบว่า ลักษณะทั่วไป ของพื้นที่อาคารแสดงแมวน้ำและนกเพนกวิน ประกอบด้วย 4 ส่วน คือ คอกกักเล็ก คอกกักใหญ่ ส่วนแสดงแมวน้ำ และคอกแสดงนกเพนกวิน โดยคอกกักใหญ่มีแมวน้ำอาศัยอยู่ 5 ตัว คอกกักเล็ก 3 ตัวเมื่อไม่มีการแสดงแมวน้ำจะอาศัยในคอกกัก ผู้ชมสามารถดูแมวน้ำได้เฉพาะส่วนแสดง ซึ่งมีการแสดงวันปกติวันละ 2 รอบ วันหยุดวันละ 4 รอบ สำหรับนกเพนกวินชมได้ตลอดเวลาผ่านห้องกระจก ที่ภายในออกแบบให้คล้ายธรรมชาติ และมีการปรับสภาพอากาศให้เย็น เหมาะกับการดำรงชีวิตของนกมีนกเพนกวินอาศัยอยู่ 10 ตัว การจัดการคอก การปฏิบัติงานดูแลคอกนั้นทำได้ดี พนักงานมีการแบ่งงานทำและรับผิดชอบในหน้าที่ ทั้งการสร้างพื้นที่ มีความสอดคล้องกับหลักวิชาการ แต่ก็ยังมีพื้นที่ส่วนที่ไม่สะดวกต่อการปฏิบัติงานทำความสะอาด ซึ่งเกิดจากการออกแบบที่ต้องการให้ใกล้เคียงธรรมชาติ และการต่อเติมพื้นที่ภายหลัง การให้อาหารแมวน้ำ ให้เป็นปลาทู วันละ 30 กิโลกรัม ต่อแมวน้ำ 8 ตัว โดยแมวน้ำที่ยังไม่ได้มาตรฐาน โดยคุณภาพน้ำในคอกกักแมวน้ำใหญ่มีคุณภาพต่ำที่สุด รองลงมา คือ คอกกักแมวน้ำเล็ก และคอกแสดงนกเพนกวิน ตามลำดับ ส่วนพื้นที่แสดงแมวน้ำมีคุณภาพน้ำดีมาก เนื่องจากมีการบำบัดน้ำอย่างมีประสิทธิภาพ สำหรับลักษณะอากาศ พบว่า อุณหภูมิและความชื้นอยู่ในสภาวะปกติ แต่แสงสว่างในคอกกักแมวน้ำใหญ่ คอกแมวน้ำเล็กและส่วนแสดงนกเพนกวินยังมีแสงสว่างไม่เพียงพอ ดังนั้น ในการจัดการคอกแมวน้ำและนกเพนกวิน เพื่อให้คุณภาพสิ่งแวดล้อมดีด้วยนั้น ต้องคำนึงถึงวิธีการจัดการในหลายส่วน ได้แก่ การปรับเปลี่ยนการให้อาหาร โดยให้สัตว์กินอาหารบนบกแล้วทำการกวาดเศษอาหารมิให้ตกค้างอยู่นาน การพิจารณาเติมอากาศลงในบ่อน้ำที่มีออกซิเจนต่ำ หรือปรับปรุงระบบบำบัดน้ำให้สามารถใช้งานได้ดีควรจัดระบบระบายอากาศให้ห้อง ส่งเสริมความรู้เกี่ยวกับระบบบำบัดน้ำเสียให้กับพนักงาน และควรมีผู้เชี่ยวชาญไว้และหากต้องก่อสร้างเพิ่มเติมควรคำนึงถึงผลกระทบต่อระบบเดิม เพื่อให้สามารถจัดการคอกแมวน้ำและนกเพนกวินอย่างมีประสิทธิภาพในอนาคต คณะผู้ทำวิจัย วิชิต กองคำ, ยุพเยาว์ โตคีรี, กีรติ กันยา, สุนทร จองกลาง และ บุญชู ปอกระโทก